Portrait photo Lisa Raaijmakers

Lisa Raaijmakers

Labor shortages across sectors: 5 insights that shed a different light on the problem

Branche organisaties
Interest groups
Updates

Apr 3, 2026

Hand met telefoon en een vooruitstrevende app op het scherm

Veel sectoren kampen met personeelstekorten en zoeken naar manieren om instroom te vergroten. We blijven praten over werving. Over campagnes. Maar tijdens onze expertsessie op 2 april werd iets anders duidelijk: het probleem zit niet waar we denken dat het zit. Samen met o.a. Wim Davidse en vertegenwoordigers uit verschillende sectoren verkenden we waar de echte uitdaging ligt en wat dat betekent voor brancheorganisaties. Dit zijn de 5 inzichten die bleven hangen.

1. Het probleem is niet alleen instroom, maar vooral behoud van personeel

Veel sectoren richten zich op het aantrekken van nieuwe mensen. Logisch, want daar is de pijn zichtbaar. Maar zoals deelnemer Sven Asijee van o.a. WijTechniek scherp stelde: “We hebben geen instroomprobleem, maar een uitstroomprobleem.” Zolang mensen de sector blijven verlaten, dweil je met de kraan open. De vraag is dus niet: hoe krijgen we meer mensen binnen? Maar: hoe zorgen we dat mensen blijven?


2. Leidinggevenden maken (of breken) organisaties

Als er één factor is die sterk beïnvloedt of mensen blijven, dan is het leiderschap. Goed leiderschap zorgt voor energie, betrokkenheid en ontwikkeling. Terwijl gebrekkig leiderschap zorgt voor frustratie, verzuim en verloop.

En toch is dit precies waar het vaak misgaat:

  • leidinggevenden worden zelden opgeleid voor hun rol

  • ze krijgen weinig tijd om écht leiding te geven

  • ze worden afgerekend op output, niet op werkgeluk

Daar ligt misschien wel de grootste, en meest onderschatte kans om het probleem van arbeidskrapte aan te gaan.


3. Arbeidskrapte is óók een productiviteitsvraagstuk

We zoeken de oplossing vaak in méér mensen. Maar een belangrijk inzicht uit de sessie: arbeidskrapte gaat net zo goed over hoe efficiënt we werken. Als je met dezelfde mensen meer waarde kunt creëren, heb je minder nieuwe instroom nodig en verlaag je de druk op de arbeidsmarkt.

Dat vraagt niet alleen om technologie (zoals AI), maar juist ook om:

  • werk anders organiseren en verdelen binnen teams

  • het terugdringen van administratieve lasten en onnodige processen

  • talent inzetten op het werk waar ze het meeste waarde toevoegen

Hier ligt ook een rol voor brancheorganisaties:inzichtelijk maken waar productiviteitswinst zit binnen de sector en leden helpen om die ook daadwerkelijk te realiseren.


4. Geld en campagnes lossen het probleem niet op

Hogere salarissen, bonussen, nieuwe campagnes. Ze helpen, maar lossen het probleem niet op. Sterker nog: ze verschuiven het probleem vaak. Een werknemer die je binnenhaalt met een bonus, kan morgen weer vertrekken naar een partij die nét iets meer biedt.

Wat wél werkt voor behoud:

  • interessant werk

  • een goede leidinggevende (daar is ‘ie weer)

  • zicht op ontwikkeling

  • stabiliteit en vertrouwen

Dat zijn geen snelle oplossingen. Maar wel de juiste.


5. Goed werkgeverschap begint bij het begrijpen van je mensen

Een terugkerend thema in het gesprek: we steken energie in allerlei initiatieven, maar weten we eigenlijk wel wat mensen nodig hebben? Er wordt nog vaak gestuurd op aannames, terwijl behoeften per doelgroep sterk verschillen en zelden echt structureel in kaart worden gebracht.

Een concrete aanpak die benoemd werd:

  • breng de ‘Maslow-piramide’ van de medewerkers in je sector in kaart

  • wat drijft hen? wat hebben ze nodig? wat missen ze?

Want uiteindelijk geldt: je kunt pas verbeteren wat je echt begrijpt. En dat vraagt om aannames loslaten en opnieuw kijken.


Waar begin je?

We sloten de sessie af met een simpele, maar confronterende vraag: wat is de eerste stap om instroom, maar vooral behoud, echt te verbeteren? Er is geen eenduidig antwoord. Maar één richting werd duidelijk: de grootste impact zit niet in nieuwe initiatieven, maar in het beter maken van wat er al is, met name leiderschap en werkgeverschap.