De kunst van online innoveren

Rafaël Rozendaal en Freshheads
De markt beweegt; voor veel bedrijven is het zwemmen of verzuipen. Hoe kunnen ondernemingen zich staande houden in een wereld waar online toepassingen een steeds grotere rol spelen? Op 27 maart organiseerde Freshheads samen met partner MU een exclusieve masterclass: ‘De kunst van online innoveren’. Keynote-spreker was Rafaël Rozendaal, een Nederlands-Braziliaanse up-and-coming internet-kunstenaar die dit jaar met twee van zijn werken op de STRP Biënnale in Eindhoven exposeerde. Samen met Freshheads-directeur Wout Withagen besprak hij hoe je dat nu eigenlijk doet: online innoveren.

Stapels met Amerikaanse dollars vullen het scherm. De stapels blijven groeien, en groeien, en groeien. Het is vrijdagmiddag. Aan de overkant van het pand waarin MU gevestigd is, is STRP Biënnale in volle gang. Bij expositieruimte MU is Rafaël Rozendaal net aan zijn toespraak begonnen. Of toespraak? Eigenlijk moet je het werk vooral zien, vindt Rozendaal. Hij draait zich naar zijn laptop, en laat op een groot beeldscherm één van zijn oudere werken zien: ‘Stagnation means decline’. Met weinig middelen maakt Rafaël Rozendaal veel impact. In 2014 alleen al bezochten zo’n 30 miljoen mensen zijn websites. “Elk werk past zich aan, aan elke potentiële ruimte en aan elke gebruiker,“ vertelt Rozendaal terwijl hij een blik op het beeldscherm werpt. Daar waar je vroeger naar het museum moest om – van een afstandje – naar een schilderij te kijken, kun je dat nu vanuit je eigen luie stoel. Om drie uur ’s nachts, om twaalf uur ’s middags, op een tablet, of op een desktop – het is allemaal mogelijk. Een echte Rafaël Rozendaal is voor iedereen binnen handbereik. “Ik gebruik internet niet als een portfolio: ik zet geen afbeeldingen van kunstwerken die je eigenlijk in het echt moet zien op mijn website. Het internet ís mijn canvas.”

Er zijn vast mensen die zich afvragen of de websites die Rozendaal ontwerpt, nu eigenlijk wel kunst zijn. Pioniers overschrijden grenzen, ondervinden daarbij weerstand. Maar juist dat laat zien dat Rafaël Rozendaal op zijn eigen manier op zoek is gegaan naar nieuwe mogelijkheden binnen de kaders van beeldende kunst. Wat voor lessen kunnen ondernemers hier uit trekken als het gaat om online innovatie? Wout Withagen: “Disruptieve innovatie zet markten op hun kop. Kijk maar naar websites zoals Uber, Peerby en Thuisafgehaald. Een businessmodel dat het altijd goed deed, werkt dan ineens niet meer.” Peerby is een platform waarop mensen spullen kunnen delen met andere mensen die in de buurt. Ontzettend slim, want hoeveel van wat je ooit gekocht hebt beland niet na één keer gebruiken in de kast? Aan de andere kant kan Peerby door winkels als een bedreiging worden gezien. Als mensen hun spullen met elkaar delen, zullen ze minder kopen. “Bedreigingen kun je ombuigen naar kansen” vindt Withagen, “want als je weet dat iemand een barbecue leent, dan kun je diegene een interessant aanbod doen voor kolen, aanmaakblokjes óf schoonmaakmiddel. Dat is een heel nieuw, slim verdienmodel.”

Stagnation means decline. Het is de naam van een kunstwerk van Rafaël Rozendaal, maar ook een devies voor online innovatie. Stilstand is achteruitgang. “Verdienmodellen zijn niet onbeperkt houdbaar. Je moet je blijven aanpassen,” aldus Wout Withagen, “Om succesvol te blijven moet je creatief zijn en in staat zijn om buiten gebaande paden te denken, net zoals Rafaël Rozendaal. Adapt or die.”

Rafaël Rozendaal exposeert met zijn solo-tentoonsteling Soft Focus tot en met 10 mei bij MU in Eindhoven.

Benieuwd naar de Masterclass?

Bekijk de foto's!

Meer weten?

Iris van den Boezem Freelance Redacteur