Je kent ze nog wel: die gekleurde diskettes bij de kassa van menig kantoorartikelwinkel of sigarenboer. Na jaren Boulderdash op mijn Commodore 64 te hebben gespeeld kon ik nu dan eindelijk echt gamen. Commander Keen, Secret Agent, Micro Machines… noem maar op.

Maar je hoorde er pas echt bij als je Wolfenstein 3D speelde. Helaas voldeed mijn Headstart niet aan de minimale systeem vereisten en kon ik enkel hopen dat mijn toenmalige buurjongen thuis was. Die beschikte immers over een 286. Tot op de dag van vandaag heb ik daar – vooral in financiële zin – last van. Op de hardware die ik tegenwoordig koop moet namelijk alles, maar dan ook werkelijk alles, kunnen draaien. Ook al speel ik nooit meer een spelletje op mijn PC.

Systeem vereisten zijn heel normaal in software wereld. Hoe mooier en beter de software, hoe hoger de minimale systeem vereisten. Of het nu om games gaat of om professionele software pakketten: als je geluk hebt, werkt het wel maar enkel trager of op een lagere resolutie. Werkt het helemaal niet maar is de betreffende software noodzakelijk voor je bedrijf (of gameverslaving) dan koop je hardware die daarbij aansluit.

Anno 2011 speelt het Internet een onmisbare rol in onze samenleving. Websites moeten mooi, gebruiksvriendelijk én snel zijn. Gros genomen zal het aan de hardware niet meer liggen. Bovendien is de meeste benodigde software gratis en eenvoudig en snel te installeren. De browser daarentegen vormt wel nog vaak een belemmering. Het liefst zien klanten hun websites op alle browsers werken (tot aan IE6 aan toe!). Ook moet de website er natuurlijk in alle browsers hetzelfde uitzien en even snel reageren. De browser upgraden of een andere browser downloaden blijkt voor een gigantische groep potentiële klanten die nog met prehistorische browsers werkt om een of andere reden vaak een te hoge drempel.

Tegelijkertijd worden er wel tonnen geïnvesteerd in iPhone-, iPad- en Android-apps. Daarbij wordt overigens weinig tot geen rekening gehouden met alle andere telefoons (bijvoorbeeld de Blackberry) die bij diezelfde potentiële klanten in omloop zijn. Ook is het de normaalste zaak van de wereld dat mensen hun Flash player regelmatig upgraden (voor Flash advertenties, die helaas nog steeds veelvuldig in omloop zijn) of de software updates van Adobe uitvoeren zodat iedereen PDF’s kan lezen. Maar met het upgraden van de browser wil het maar niet lukken. Ik blijf het merkwaardig vinden. Als Hoofd Architectuur bij Freshheads wil ik me eigenlijk helemaal niet bemoeien met wat wel of geen verstandige investering is voor een bedrijf. Wel wordt het interessant wanneer websites worden ingezet als product waarvan jijzelf, een beamer of een hele webredactie de eindgebruiker vormt.

Waarom zou een op maat gemaakte webapplicatie toegankelijk moeten zijn als je weet dat toch alle eindgebruikers Javascript aan hebben staan? Waarom zou een backchannel die wordt ingezet om via een beamer tijdens een conference de laatste Tweets te tonen, op alle browsers moeten werken? Waarom zou een Content Management Systeem niet het gebruiksgemak mogen verhogen met de mogelijkheden van de nieuwe webstandaarden CSS3 en HTML5 omdat dit slechts door enkele browsers ondersteund wordt?

Ik pleit er dan ook voor om, wanneer websites als stukken software worden ingezet, de browser als systeem vereiste te noemen. “Dit backchannel is realtime en heeft geen vertraging, maar je moet wel even (gratis!) Google Chrome installeren.” “Met dit CMS kun je eindelijk op fatsoenlijke wijze meerdere bestanden tegelijk uploaden, maar je moet wel even (gratis!) Firefox installeren.”

Zelfs voor anonieme eindgebruikers geldt dit in mindere mate. Tegenwoordig is het eerder genoemde Wolfenstein 3D helemaal gebouwd in CSS3 en met HTML5 en Javascript in je browser perfect te spelen. Dan moet je alleen wel even (gratis!) de juiste browser installeren. Nog steeds geldt overigens dat wanneer het upgraden van je browser om wat voor reden dan ook (lees: prehistorische systeembeheerders) onmogelijk is, je altijd nog naar je buurjongen kunt gaan.

Meer werk
Dit betekende echter wel meer werk voor developers. De applicatie moest nu op basis van deze slugs weten waar het moest zijn. Een computer spreekt immers geen, in ons geval, Nederlands. Daarnaast moest er afgevangen worden dat men geen /blog/dit-is-een-waardeloze-blogpost kon laten indexeren (wat het geval is als er enkel op id gematcht wordt) en dat eventuele typefouten in de URL automatisch doorgestuurd worden naar de juiste pagina.

Standaard
Hoe dan ook is bovenstaande URL structuur inmiddels uitgegroeid tot een standaard, wat het gelukkig ook voor developers makkelijker maakt omdat verschillende frameworks dit werk voor de developer gingen doen. Ik vind de reden waarom deze structuur nog steeds wordt gehandhaafd echter twijfelachtig te noemen.

Zoekmachines
Hoewel veel mensen in de veronderstelling zijn dat zoekmachines de pagina hierdoor meer waarderen is dit niet geheel juist. Ja, hoe minder parameters een URL bevat hoe hoger de score, dus nieuws.php?id=3 scoort hoger dan nieuws.php?id=3&c=8&q=h. Maar hoewel uit onderzoek blijkt dat mensen eerder geneigd zijn om op een leesbare URL te klikken maakt een pretty URL geen tot weinig verschil in de daadwerkelijke ranking.

Short URL’s
Nu het interessante gedeelte. Is het namelijk niet zo dat URL shorteners zoals bit.ly en tinyurl.com anno 2010 overuren draaien om het internet middels de zo kort mogelijke URL’s bereikbaar te maken? Is het niet zo dat pretty URL’s op mobile devices, netbooks en iPads vaak dusdanig lang zijn dat ze ook niet meer leesbaar zijn? Sommige sites gebruiken hun eigen short URL’s om mee te kunnen doen aan de sociale hype, zoals de onlangs door ons gebouwde website van De Effenaar: http://ffnr.nl/e6631.

Conclusie
Het lijkt erop dat leesbaarheid ondergeschikt aan het raken is aan de lengte van een link. Met het afnemende gebruik van zoekmachines en de toenemende gewenning van mensen aan korte URL’s verwacht ik dan ook dat het laatste uur van de pretty URL binnenkort geslagen heeft. Of ik gelijk krijg zal natuurlijk moeten blijken, tegenstrijdig is het in elk geval wel. Tot die tijd denk ik dat iedereen er verstandig aan doet om beide structuren te handhaven. Want waarom zou ik een http://www.nu.nl/buitenland/2369464/opnieuw-bommen-bij-ambassades-athene.html met bit.ly verkleinen tot http://bit.ly/d5pw8m terwijl het voor NU.nl hoogstwaarschijnlijk weinig moeite kost om deze pagina ook via http://nu.nl/2369464 bereikbaar te maken?

Het is even afwachten of de nieuwe locatie Zwolle (vooral na afloop) net zo gezellig wordt als het knusse Maarssen-Dorp, maar aan de hoeveelheid nuttige informatie zal het niet liggen. Gisteren zijn namelijk de sprekers bekend gemaakt en dit zijn er veel meer dan voorgaande edities. Een passage uit het persbericht:

“Met Richard van Velzen over de bad practices van Javascript, Stefan Koopmanschap over documentatie schrijven en Harrie Verveer over “Database version control” passeren herkenbare items de revue. Mike van Riel geeft een introductie over SCRUM! en Jan-Willem Eshuis zal ons een kijkje gunnen in de ontwikkelcyclus van de nieuwe NOS-website. Tot slot zijn met Bram Veenhof van Microsoft over PHP op het Windows platform en Erwin van den Boom over PHP & het mobiele internet de Nederlandse sprekers dus goed vertegenwoordigd. Maar ook uit het buitenland komen de nodige presentaties.”

“Zo stuurt Adobe Systems de Roemeen Mihai Corlan om te vertellen over Adobe Flex & PHP en vereert Christian Heilmann -werkzaam bij Yahoo!- PFCongres met een bezoek. Daarnaast vertelt Stephan Hochdörfer ons over het Dependency Injection Pattern en neemt Troels Knak-Nielsen uit Denemarken ons mee langs de verschillende mogelijkheden met Domain Specific Languages in PHP. Ook zal Paul Borgermans (eZ Systems) uitgebreid vertellen over Apache Solr search server.”

Kortom, dit belooft weer een gezellige en leerzame dag te worden waarvan wij jullie middels dit blog zeker op de hoogte zullen houden!

Op dinsdagavond 29 september zal ‘de grote zaal’ (in de volksmond ook wel ‘fabriekshal’ genoemd) waar de developers normaliter hun code kloppen, worden omgetoverd tot presentatieruimte voor twee interessante sprekers uit de PHP community.

Stay tuned, later meer…

Tegelijkertijd waren er lezingen over PHP op Embedded Devices, SPL (Standard PHP Library) en problemen die normaal gesproken over het hoofd worden gezien. Een voorbeeld hiervan is het simpele feit dat het verbergen van een username en in plaats daarvan het gebruikmaken van een display name buiten de user credentials om, het al een heel stuk makkelijker maakt om kwaadwillende mensen buiten de deur te houden.

Ben Ramsey vertelt over REST

Na een korte pauze zijn we wederom opgesplitst. Ditmaal naar een verhaal over REST (Representational State Transfer) en Javascript, om elkaar vervolgens tijdens een prima lunch bij te praten over hoe we deze twee technieken optimaal met elkaar kunnen combineren voor asynchrone doeleinden zoals AJAX (Asynchronous Javascript And Xml).

Hoewel we een klein beetje spijt hebben van het feit dat niemand van ons naar de lezing over ‘Distributed systems with PHP’ is geweest hebben we gezamenlijk aandachtig geluisterd naar Matthew Weier O’Phinney‘s bijdrage óver bijdragen, aan de open source gemeenschap in het algemeen. Hoewel de drempel vrij hoog is heeft dit verhaal wel eens te meer onze intenties gestimuleerd om actief mee te gaan doen in de PHP community om zo onderdeel uit te maken van de ontwikkeling van dé programmeertaal van het moment.

Het einde van de (toch wel lange) dag stond in het teken van CouchDB, een geheel nieuwe denkwijze voor databases om data op te slaan. Eerst de aandacht hiervoor in de presentatie van Scott MacVicar over alternatieve databases, daarna Jan Lehnardt van CouchDB zelf die het verhaal als een soort Jan Sloot uit De Broncode op het publiek trachtte over te brengen. Uiteraard zijn Frisse Hoofden ruimdenkend en gaan we deze techniek ook zeer nauwlettend in de gaten houden, maar ik weet niet of de rest van het publiek hier ook zo over dacht…

Na een korte nachtrust in het hotel (‘s avonds was er de zeer gezellige borrel gevolgd door een spontane afterparty waar eigenlijk alleen wij en twee Duitse programmeurs aan meededen) stond dag twee voor de deur en op miraculeuze wijze waren wij nog net op tijd voor de opening van die dag: Owen Byrne, een oude rot in het programmeervak, vertelde over zijn rol als lead developer bij de website Digg.com in de beginjaren van deze succesvolle bookmarksite.

Naast het feit dat geen van ons fysiek in staat was om te lopen was de volgende spreker de grootste reden om in de grote zaal te blijven zitten. Eli White van Zend vertelde een helder en indrukwekkend verhaal over het omgaan met schaalbaarheid bij drukbezochte websites.

Juliette Reinders Folmer over UTF-8

Na de pauze werd het weer tijd om verschillende sessies tegelijkertijd te bezoeken. Zo was ik getuige van Paul Reinheimer‘s statement “Geef de terugknop van een browser terug aan de bezoeker!”, wat min of meer inhoudt dat je verstandig en met mate om moet gaan met asynchrone acties zodat de gemiddelde bezoeker altijd op zijn eigen vertrouwde terugknop kan klikken als hij of zij het bekijken van een pagina ongedaan wilt maken. Joost en Evert bevonden zich inmiddels bij een interessante lezing van Juliette Reinders Folmer over de kopzorgen van menig developer: character encoding. Gelukkig was hieruit te concluderen dat hetgeen wij als oplossing hebben gekozen ook de enige juiste blijkt te zijn voor 99 van de 100 websites: gebruik altijd UTF-8 en er is niks aan de hand.

Een wederom smakelijke lunch verder was de keuze tussen een sessie dusdanig lastig dat we hebben besloten alle drie een aparte sessie te bezoeken zodat we er geen enkele hoefden te missen. Ik heb de tweede lezing van Eli over Code & Release management gezien, Joost werd door Dustin Whittle verrast door de mogelijkheden van het Yahoo! Developer Network en Evert zag hoe Rob Allen omging met het cachen van alles wat los en vast zit om een optimale performance van een web applicatie te bewerkstelligen.

Met een lezing over debugtool DTrace en het aanpakken van boomstructuren in databases (waarvan het geavanceerde ‘Modified Preorder Tree Traversal Algorithm‘ onlangs nog is opgenomen in onze standaarden voor het omgaan met grote boomstructuren) kwam het eind van de conference langzamerhand in zicht. De slotborrel na een vragenronde met meerdere sprekers leste menig persoon de dorst, waarna wij na een kleine catch-up met Wout (die toevallig ook in Amsterdam was) met een berg nieuwe ideeën, contacten en opgedane kennis de trein terug naar Tilburg hebben genomen.

Om een lang verhaal kort te maken was het een zeer geslaagde conferentie en wil ik bij deze van de gelegenheid gebruik maken om onze concullega’s van iBuildings van harte te bedanken voor het organiseren van deze fantastische happening. Tot volgend jaar!

Zoals werkgevers (potentiële) werknemers al screenen via social networks op bijvoorbeeld de mate van alcoholgebruik in het weekend, zo is het niet anders in de voetbalwereld. Ashley-Paul Robinson, een achttienjarige vleugelspeler van First Divison voetbalclub Crystal Palace, vertelde volgens Voetbal International op zijn Facebook profiel dat hij op proef is bij Premier League club Fulham en dat hij graag weg wilt bij zijn huidige werkgever. Dit zou een typische roddel ‘uit de wandelgangen’ voor Johan Derksen kunnen zijn, ware het niet dat zijn pagina te bekijken is door 2,7 miljoen leden van de Facebook London sectie.

Verkassen lijkt hem inderdaad gelukt, want Crystal Palace manager Neil Warnock “lijkt het beter als hij rondkijkt waar hij zijn carrière kan voortzetten”…

De ideale situatie voor een developer is dat iedereen voor zich bepaalt wat er getest en gewijzigd wordt, zonder dat anderen er last van hebben. Daarna moet alles wel gesynchroniseerd worden met de rest, daar hebben gelukkig tools als SVN voor. Om dit te laten werken moet de ontwikkelomgeving zo dicht mogelijk bij de live omgeving liggen. Om de kwaliteit hoog te houden moet er tijdens het ontwikkelen al voldoende getest worden. De deployment van code op de live server moet daarna automatisch en gearchiveerd gebeuren.

Om geen fouten te maken in het onderhoud moeten er plannen opgesteld worden om updates en bugfixes structureel uit te voeren. Een veelgemaakte fout is dat een bug ter plekke (op de live omgeving) wordt geupdate, waarna het niet lokaal of in de repository ook wordt geupdate, zodat de bug zich bij een andere update wederom voordoet. Als iedereen zich aan deze regels houdt en alles netjes in SVN zet, dan is een checkout altijd 100% goed. Helaas heeft niemand in de zaal dit ooit meegemaakt, inclusief de spreker niet.

Op een lokale ontwikkelomgeving dienen alle componenten die de applicatie nodig heeft draaien, zodat iedereen alle code kan ontwikkelen en testen. Deze machines moeten wel exact dezelfde configuratie hebben, anders werkt het natuurlijk bij de ene ontwikkelaar wel en de andere niet. Pas als alles lokaal getest is en werkt, moet de developer het bestand inchecken.

Het is heel normaal dat de database wel gedeeld wordt. Zo kun je test data van anderen delen en blijven tabellen en data velden voor iedere gebruiker dezelfde.

Een ander veel gebruikte manier is met sandboxes te werken op een centrale server waar iedere developer zijn eigen workspace heeft (dit is hoe wij het doen). Op deze manier blijft de configuratie van de server altijd identiek, terwijl developers wel hun eigen code kunnen bewerken zoder dat de rest er last van heeft. Het grootste nadeel is de ‘single point of failure’, oftewel: als deze server wegvalt is iedereen zijn spullen kwijt. Aan de andere kant is dit probleem natuurlijk opgelost door het tijdig backuppen van alle gegevens.

Het is belangrijk dat iedereen dezelfde editor gebruikt. Ongeacht welke het is kun je er dan van op aan dat iedereen in ieder geval dezelfde fouten maakt. Iedere editor heeft namelijk zijn eigen beperkingen. Natuurlijk raadt Gaylord Zend Studio aan, welke wij al gebruiken bij Freshheads.

Een ander handig hulpmiddel is Zend Platform free-to-use in development, helaas moet er betaald worden voor het runnen op live sites.

Selenium IDE is een User Interface test-tool. Selenium kan onthouden (als macro) wat je gedaan hebt op de site, en dit daarna herhalen in unit-testing. Zo is te zien hoeveel code daadwerkelijk gebruikt wordt in je applicatie.

PHP Code sniffer kan op code-style en guidelines checken daarbijk kan er ook te zien zijn hoe variabelen gebruikt worden in je functies.

Continous Integration: Cruise Control deze tool kan bovenstaande tools runnen en houdt dan van alles de resultaten bij. Er kan zelfs aan gechecked worden op verwacht resultaat. Deze tool is ook automatisch elke dag te draaien om zo alle gecommitte projecten te scannen, en je smorgens daarvan de resultaten van voor te schotelen.

Bug tracking kan door middel van gebruik van Trac dit kan geintegreerd worden in je svn. Verder heeft Trac diverse plug-ins.

phpUnderControl kan je verschillende resulltaten van je tools in beeld brengen. Buildix is hier een voorbeeld van.

[13:45] Gaylord rondt zijn presentatie af.

Sprekers zijn onder andere Zeev Suraski (samen met Andi Gutmans oprichter van Zend Technologies, het bedrijf achter het huidige PHP), Fabien Potencier (projectleider van het populaire PHP framework symfony), Marco Tabini (uitgever van het PHP magazine php|architect) en Matthew Weier O’Phinney (software-architect van Zend Framework). Andere namen zijn Terry Chay, Sebastian Bergmann, Derick Rethans, Ivo Jansch, Lorna Jane Mitchell, Gaylord Aulke, Stefan Priebsch en Johann-Peter Hartmann.

Omdat het live verslag van Kings of Code dat wij ruim twee weken geleden op dit blog plaatsten een enorm succes bleek te zijn zullen wij proberen ook aanstaande zaterdag weer vanaf locatie te bloggen. Aangezien er drie parallelsessies zijn zullen wij ons tijdens deze sessies op moeten splitsen, maar dat gaat vast en zeker goedkomen.

Morgenavond vindt er een heuse conference pre-party plaats in Amsterdam, maar ondanks het feit dat we daar ook Oranje kunnen kijken willen we dat natuurlijk in Tilburg niet missen. Ik heb wel begrepen dat de Franse spreker Fabien Potencier in Holland shirt zijn presentatie komt doen als we van Frankrijk winnen.

De conferentie is via Mobypicture op Dutchcowboys te volgen, inclusief onze vroege treinreis. Uiteraard zal ik hier op het spiksplinternieuwe Freshheads blog na afloop weer een uitgebreid verslag geven van ons (hopelijk leerzaam) ‘dagje uit’. Verwacht dit echter niet morgenavond, want na afloop van Kings of Code is er een borrel in het altijd hippe Club 11

Peter-Paul Koch, naar eigen zeggen “freelance web developer en JavaScript guru uit Amsterdam“, vertelde de circa 180 aanwezige bezoekers over de voordelen van de scheiding tussen structuur, presentatie en gedrag in een webpagina. Deze vorm van het MVC (Model View Controller) ontwikkelpatroon komt in de praktijk neer op het scheiden van HTML, CSS en JavaScript in verschillende bestanden. Zo houd je je code schoon en kun je afhankelijk van elkaar in de verschillende bestanden werken. Dit betekent echter wel dat je voor één pagina al minstens twee extra requests moet maken: het .js en het .css bestand moeten naast het .html bestand apart ingeladen worden.

Foto: JavaScript Guru Peter Paul Koch in actie

Waar deze en andere (kleine) performance issues een grote rol spelen is bij Marktplaats. Tijdens de tweede lezing gaf Jilles Oldenbeuving, Manager Product Development van Marktplaats, tekst en uitleg over de technische (infra)structuur van een van ‘s Neerlands bestbezochte websites. Met meer dan 71 miljoen pageviews per dag, 10 nieuwe advertenties per seconde, 600 zoekopdrachten per seconde, een collectie van 20 miljoen foto’s en het versturen van ruim 120 mailtjes per seconde wordt snel duidelijk waarom Marktplaats over meer dan één server beschikt. Verdeeld over drie datacenters staan meer dan 600 servers die in harmonie de load verdelen, content opslaan, databaseopdrachten verwerken, thumbnails in drie verschillende maten per afbeelding maken en backups draaien. Dat moet dan ook nog eens allemaal snel gebeuren: was men een aantal jaar geleden nog bereid om gemiddeld 7 seconden op een website te wachten, met de huidige breedband generatie is dit getal gedaald naar 3,4 seconden totdat een bezoeker afhaakt.

Na een korte pauze was het de beurt aan Stefan Koopmanschap (in Twitterland beter bekend als @skoop) van het bedrijf iBuildings, de enige Zend Partner van Nederland. Stefan gaf een introductie over zijn favoriete PHP framework Symfony en liet aan de hand van wat praktijkvoorbeelden zien hoe snel en eenvoudig je met Symfony automatisch de eerste bouwstenen van je project kunt leggen. Daarnaast was de boodschap vooral datgeen wat ook voor andere frameworks telt: probeer nooit het wiel opnieuw uit te vinden. Als iemand al een keer een code heeft gemaakt om een formulier te versturen en deze persoon wilt de code delen, dan kun je deze gebruiken om op verder te gaan, te verbeteren en zelf weer terug te geven aan de community. Leuk detail: op de sheet waarin een aantal grote Symfony projecten stonden opgesomd was naast onder andere Yahoo!, Air France, Peugeot en Renault ook DutchCowboys (waar wij aan hebben meegewerkt) opgenomen.

De laatste presentatie werd gegeven door Stephen Hay (Cinnamon Interactive) en Robert Jan Verkade (Eend). Op humoristische wijze namen zij Hyves onder de toegankelijkheids-loep. Door middel van een lokale versie hebben ze eerst een huidige Hyves pagina laten zien en deze tijdens de presentatie aangepast volgens de webrichtlijnen. Dit kwam erop neer dat de broncode van een Hyves pagina overzichtelijk en correct werd gemaakt, toegankelijk voor bijvoorbeeld blinde mensen met een voorleesbrowser en, terugkijkend op de eerste presentatie over een MVC aanpak van JavaScript, CSS en HTML, de bestandsgrootte en laadtijd met bijna 40% verminderd. Dit zorgt direct voor minder dataverkeer (1,9 terabyte per dag om precies te zijn), wat zorgt voor minder load, wat zorgt voor minder servers, dus uiteindelijk minder kosten voor Hyves. Een mooie conclusie was dat ze er zelfs dan nog niet zouden zijn, omdat design en usability nog erg veel te wensen over laten. Zo kun je je pagina ‘pimpen’ en het een zwarte achtergrond geven, maar kan een bezoeker tegelijkertijd de link ‘Laat de ongepimpte versie zien’ niet meer vinden omdat deze tekst dan dezelfde kleur heeft als de achtergrond.

Na na afloop nog een uurtje geborreld te hebben met andere webdevelopers en concullega’s, was de derde editie van het PFCongrez weer tot een goed einde gekomen. Het feit dat er geen foto’s gemaakt mochten worden en men verzocht werd de telefoon uit te zetten betekende dat er weinig ge-web-twee-punt-nuld werd door de aanwezige techneuten, maar in een internet tijdperk dat men naast elkaar nog via Twitter met elkaar communiceert is deze ‘Web 1.0 visie’ misschien wel goed voor de balans tussen de frontend en de backend van het hedendaagse Web.

Al met al blijft het PFCongrez voor slechts € 17,50 een echte aanrader waar wij ook volgend jaar zeer waarschijnlijk weer bij zullen zijn!